|
Maciejewski, Marek: Od piwiarnianego klubu do organizacji wywrotowej. Nazizm w latach 1919-1924
Pośród wielu publikacji dotyczących faszyzmu, hitleryzmu i II wojny światowej bardzo rzadko pojawiają się prace dotyczące genezy nazizmu. Książki, które analizowałyby podstawy społeczne i ekonomiczne Niemiec w pierwszych latach po zakończeniu Pierwszej Wojny Światowej, pojawiają się sporadycznie. Marek Maciejewski, autor rozprawy „Od piwiarnianego klubu do organizacji wywrotowej” wypełnia lukę w badaniach nad niemieckim faszyzmem. Dokonuje wnikliwej analizy frustracji społecznych, jakie miały miejsce w Niemczech po klęsce Wielkiej Wojny. Upadek monarchii, kształtowanie się demokracji parlamentarnej, kryzys władzy i dotychczasowych autorytetów politycznych stworzyło podatny grunt do rozwijania się całej mozaiki partyjek i ugrupowań politycznych, głoszących najbardziej populistyczne hasła. W ten sposób przyciągano uwagę grup ludzi zdeklasowanych i zubożałych zarówno w skutek wojny, jak i następującym po niej kryzysie ekonomicznym – wśród nich przedstawiciele tzw. drobnomieszczaństwa, czyli urzędnicy, właściciele małych firm, rzemieślnicy. Oni stali się pierwszymi ofiarami inflacji i bezrobocia, w wyniku których tracili swoje źródła utrzymania. Dla skanalizowania frustracji społecznych, związanych z militarną klęską Niemiec starano się określić i naznaczyć wewnętrznego wroga, który swym podstępnym działaniem sprowadził wszelkie nieszczęścia. Rolę kozła ofiarnego najpełniej odgrywali Żydzi i to przeciwko nim zwracała się powszechna nienawiść. Istotną częścią społeczeństwa niemieckiego było 5,5 mln zdemobilizowanych żołnierzy frontowych, którzy musieli odnaleźć się w nowej sytuacji. Dla nich przejście do cywila było jednoznaczne z utratą nie tylko środków utrzymania, ale także sensu życia, jakim była służba wojskowa i walka na frontach.
|
Nic dziwnego, że wśród tej rzeszy byłych wojskowych panowało głębokie rozgoryczenie. Dlatego też rodzący się nazizm bazował na tych grupach, które negowały zasady demokratyczne, odrzucały ideę państwa obywatelskiego na rzecz państwa autorytarnego, kierowały się kultem wodza i rządów „silnej ręki”. Taki program polityczny zagwarantować mogły powstające licznie organizacje nacjonalistyczne i paramilitarne, których naczelnym hasłem była walka o czystość narodową Wielkich Niemiec. Ich programem było rozwijanie poczucia wyższości nad innymi narodami i nietolerancja wobec „obcych”. Na takim podłożu kształtował się antysemityzm, będący niejednokrotnie istotą ideologii nacjonalistycznej.
Taką sytuację społeczną wykorzystał jeden z członków monachijskiej Deutsche Arbeitpartei – Adolf Hitler. Zręczny demagog wiedział, że do mas nie docierają spokojne, logiczne argumenty, za to prymitywne slogany, wielokrotnie powtarzane zawsze znajdą wiernych odbiorców. Po objęciu przez niego kierownictwa DAP, zmienił się charakter partii – zwiększyła się liczba członków, zmienił się program, członkowie coraz częściej wychodzili na ulice, by propagować partię, która przyjęła nową nazwę NSDAP. Pod wpływem pogłębiającego się kryzysu, rosły szeregi zwolenników Adolfa Hitlera. W 1923 roku, do NSDAP należało już ponad 55.000 osób.
Pomimo tego, że praca Maciejewskiego dotyczy wydarzeń sprzed blisko 90 lat, to jednak porusza problemy jak najbardziej aktualne.
W wielu krajach dochodzą do głosu populiści, którzy wykorzystują mechanizmy sterowania społeczeństwem, jakie są znane z lat ‘20 i ‘30.
Dlatego książkę tę należy sumiennie przeczytać, aby móc lepiej zrozumieć rzeczywistość naszego świata.
Zapraszamy do dyskusji na temat "Maciejewski, Marek: Od piwiarnianego klubu do organizacji wywrotowej. Nazizm w latach 1919-1924"
|
|
| Bartoszewski Wł. (oprac.), Tryptyk Żydowski |
| Berendt, G., Życie żydowskie w Polsce w latach 1950-1956 |
| Bergman E., Zienkiewicz O. (red), Żydzi Warszawy |
| Birenbaum H., Echa dalekie i bliskie. |
| Brzoza Cz. (oprac.), Żydowska mozaika polityczna w Polsce 1917-1927. |
| Buttaroni, S., Musiał, S.: Mord rytualny: legenda w historii europejskiej |
| Bułat M. M., Krakowski teatr żydowski. |
| Cała A. (oprac.), Ostatnie pokolenie: autobiografia polskiej młodzieży żydowskiej okresu międzywojennego. |
| Eisler, Jerzy: Polski rok 1968 |
| Eliasberg, A., Legendy Żydów polskich |
| Engelking, Barbara: "Szanowny panie gestapo": donosy do władz niemieckich w Warszawie i okolicach w latach 1940-1941. |
| Fuks M., Księga sławnych muzyków pochodzenia żydowskiego |
| Gebert K., 54 Komentarze do Tory |
| Gnatowski M. (red), Żydzi i stosunki polsko-żydowskie w regionie łomżyńskim w XIX i XX wieku. |
| Grabowski, Jan : "Ja tego Żyda znam!": szantażowanie Żydów w Warszawie 1939-1943 |
| Halkowski H., Żydowskie życie |
| Kac D., Wilno Jerozolimą było. |
| Kamiński Ł., Żaryn, J. (red.): Wokół pogromu kieleckiego |
| Kott, Jan: Kadysz. Strony o Tadeuszu Kantorze. |
| Kozioł A., Na skrzyżowaniu ulic Bożego Ciała i Rabina Meiselsa |
| Krajewski S., 54 komentarze do Tory dla nawet najmiej religijnych spośród nas |
| Kucia, M., Auschwitz jako fakt społeczny |
| Kumaniecka J., Saga rodu Słonimskich. |
| Lachendro, J., Zburzyć i zaorać...? |
| Maciejewski, Marek: Od piwiarnianego klubu do organizacji wywrotowej. Nazizm w latach 1919-1924 |
| Mello A., Judaizm |
| Michałowska A. (oprac), Gminy Żydowskie w dawnej Rzeczypospolitej. |
| Modlitewnik dla dzieci |
| Nowogródzki, E., Żydowska Partia Robotnicza Bund w Polsce 1915-1939 |
| Pakalski Z., Z dziejów polskiej i żydowskiej ulicy w Warszawie |
| Pamiętnik Rutki Laskier |
| Pemper M., Prawdziwa historia listy Schindlera |
| Piekarski P., Podręcznik pisma jidysz. |
| Piekarski P., Wojtaś D. (oprac.), Zaśpiewaj mi w jidysz. |
| Pilarczyk K., Literatura żydowska |
| Rigg, Bryan Mark : Żydowscy żołnierze Hitlera. |
| Schafft G. E., Od rasizmu do ludobójstwa. |
| Schoeps Julius (red.), Nowy leksykon judaistyczny |
| Sidur Szaarej Teszuwa |
| Slezkin Y., Wiek Żydów |
| Stern M., Co to jest Judaizm? |
| Symchowicz S., Pasierb nad Wisłą |
| Sztetł - wspólne dziedzictwo |
| Szymaniak, K. (red.): Warszawska awangarda jidysz. Antologia tekstów |
| Tora, tłum. Izaak Cylkow |
| Tora. Pardes Lauder |
| Trudne pytania w dialogu polsko-żydowskim |
| Vincent, I., Ciała i dusze |
| Vries Mzn., rab. S. Ph. De, Obrzędy i symbole Żydów |
| Willenberg S., Bunt w Treblince |
| Śpiewak P., Księga nad księgami: Midrasze |
| Świebocki H. (red.), Ludzie dobrej woli |
|