|
Izaaka Cylkow
Urodzony w Bieżuniu koło Żuromina w 1841 r. w rodzinie o tradycjach inteligenckich, jako syn Mojżesza Arona Cylkowa, który nauczał w warszawskiej Szkole Rabinów. Izaak ukończył tę szkołę w 1859 r., a następnie podjął naukę w Akademii Medyko-Chirurgicznej, jednak jej nie ukończył. Po roku otrzymawszy stypendium stowarzyszenia Lomdey Torah, które mieściło się przy warszawskiej synagodze postępowej na ulicy Daniłowiczowskiej, wyjechał do Berlina, gdzie studiował filozofię. Po czterech latach otrzymał stopień doktora filozofii i języków semickich na uniwersytecie w Halle broniąc rozprawy pt.: „De cognitatione et existencia interse cohaerentibus”. Do Warszawy powrócił w 1865 r. Na skutek represji po powstaniu styczniowym dotychczasowy kaznodzieja synagogi na Daniłowiczowskiej dr M. Jastrow musiał opuścić swe stanowisko. Obowiązywał zakaz używania języka polskiego w miejscach publicznych, także w synagogach. Kiedy stanowisko kaznodziei zajął po Jastrowie Izaak Cylkow, musiał zastosować się do rozporządzenia rosyjskiego zaborcy sprawującego władzę w Polsce, by przemawiać w synagodze po niemiecku. Większość Żydów jednak nie rozumiała niemieckiego. Cylkow wykazał się odwagą i kiedy w 1878 r. odbywała się inauguracja Wielkiej Synagogi na Tłomackiem w Warszawie w obecności generał-gubernatora Kotzbuego i wysokich urzędników rosyjskich wystąpił po polsku. Zarząd synagogi protokołował uroczystość, generał-gubernator podpisał dokument spisany po polsku i od tego momentu Cylkow przemawiał tylko po polsku. Podobnie nauczał po polsku w szkole religijnej utrzymywanej przez stowarzyszenie synagogalne. Wielkie zasługi Cylkowa związane są z działalnością translatorską. W latach 1883-1914 ukazało się tłumaczenie ksiąg Starego Testamentu wg kanonu żydowskiego nakładem tłumacza, wydrukowane w drukarni Józefa Fiszera w Krakowie.
|
Już po śmierci Cylkowa ukazały się jako opera posthuma Księgi Sędziów, Samuela i Królów, pod redakcją dr Samuela Poznańskiego - następcy Cylkowa na stanowisku kaznodziei synagogi na Tłomackiem. Jednak do dziś nie wszystkie księgi zostały wydane. W rękopisie pozostają ciągle tłumaczenia ksiąg Ezdrasza, Daniela, Nehemiasza i Kronik. Nie był pierwszym Żydem, który podjął się tłumaczenia pism Starego Testamentu na język polski. Poprzedził go Daniel Neufeld (zm.1874), który w 1863 wydał przekład Księgi Rodzaju i Księgi Wyjścia. W 1872 r. w Wiedniu ukazało się nakładem A. Reicharda i Sp. „Pismo Święte wszystko Starego Przymierza żydowskie i polskie” tzn. po hebrajsku i po polsku. Na uwagę zasługuje również tłumaczenie wierszem „Przysłów Salomona” dokonane przez introligatora warszawskiego Numę (Joachima) Nirsteina w 1895 r. Rękopis omyłkowo wysłany do cenzury katolickiej trzymał jej aprobatę. Kiedy tłumaczenie ukazało się drukiem z Imprimatur katolickim zostało wycofane z obiegu. Jednak to tłumaczenie Cylkowa uznaje się za wzorowe i najbardziej znaczące dla historii przekładu Tanach na język polski. Pozostając wiernym tradycji egzegezy żydowskiej w swojej pracy translatorskiej wykorzystywał osiągnięcia egzegezy protestanckiej, którą poznał w czasie studiów w Niemczech. Cylkow opublikował również „Kazania i nauki” (t.1, 1901). Tom drugi ukazał się już po jego śmierci, staraniem rodziny „Kazania” (t.2, 1913). W 1912 r. Zgromadzenie Synagogalne wydało modlitewnik „Machzor, czyli modły na wszystkie święta” (t.1-2) opracowany przez Cylkowa zawierający modlitwy w języku hebrajskim i polskim. Cylkow zmarł 1 grudnia 1908 r.
Zapraszamy do dyskusji na temat "Izaaka Cylkow"
|
|