|
Mieczysław Grydzewski
Urodzony 27 grudnia 1894 w Warszawie jako syn Jakuba Grutzhandlera i Cecylii Z Beudelschów (później używał nazwiska Grycendler, by zmienić je w końcu na Grydzewski). Ukończył Prywatne Gimnazjum i Liceum Zgromadzenia Kupców m. st. Warszawy. Podczas I wojny światowej rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie w Moskwie. Od 1916 roku kontynuował naukę na Uniwersytecie Warszawskim studiując historię. Brał aktywny udział w życiu intelektualnym studentów, był członkiem Koła im. Hugona Kołłątaja. W 1916 opublikował swój pierwszy szkic pt. „Konstytucja 3 maja a Deklaracja praw człowieka i obywatela” w czasopiśmie akademickim „Pro arte et studio”. Wkrótce, bo w 1917 r., został członkiem komitetu redakcyjnego tego czasopisma. Zamieszczał w nim w stałych rubrykach („Kronika” i „Książki o Polsce”, „Varia”) liczne artykuły i polemiki literackie. Podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. pracował w biurze propagandy. Należał do grona założycieli, a następnie do zespołu redakcyjnego miesięcznika „Skamander”, który ukazywał się nieregularnie w latach 1920-28 i 1935-39. Od 1921 r. Grydzewski został jego głównym redaktorem i wydawcą, mimo że pismo w pierwszym okresie było kierowane w zasadzie zespołowo przez głównych poetów grupy „Skamander”, którzy tworzyli komitet redakcyjny (J. Iwaszkiewicz, J. Lechoń, A, Słonimski, J. Tuwim, K. Wierzyński). Tytuł zaczerpnięty został z „Akropolis” St. Wyspiańskiego („Skamander połyska wiślaną świetlący się falą...”). Pismo, z założenia eklektyczne, stanowiło trybunę skupionych wokół niego poetów, zawierało utwory literackie bądź ich fragmenty, szkice krytycznoliterackie, recenzje i omówienia ważnych wydarzeń kulturalnych. Po 1935 r. utraciło charakter grupowy prezentując szerzej twórców uprzednio pomijanych, np. B. Leśmiana, J. Wittlina, czy B. Schulza. Tytuł doktorski Grydzewski uzyskał w 1922 r. na podstawie pracy napisanej pod kierunkiem prof. Marcelego Handelmana na temat stosunków polsko-francuskich za czasów panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
W 1924 r. we współpracy z Antonim Bormanem rozpoczął wydawanie „Wiadomości Literackich” i sam został ich redaktorem. Był to tygodnik nawiązujący początkowo do typu popularnej gazety literackiej wzorujący się na francuskiej „Nouvelles litteraires”. Przeważały w nim materiały informacyjne, felietonowe. Od ok. 1930 (po tzw. „sprawie brzeskiej”) Grydzewski przekształcił „Wiadomości” w tygodnik literacko-społeczny o charakterze problemowym, przeważała eseistyka kulturalna, pojawiły się reportaże i teksty publicystyczne. Początkowo „Wiadomości literackie” solidaryzowały się z obozem sanacji i rządami J. Piłsudskiego. Po zmianie charakteru pisma zmieniły się także lansowane przez nie sympatie polityczne, skłaniając się bardziej ku tzw. lewicy sanacyjnej, propagujące poglądy demokratyczno-liberalne, antyrasistowskie, pacyfistyczne. Najlepszym ich wyrazem stały się „Kroniki tygodniowe” A. Słonimskiego (obecne w piśmie od 1927). Tygodnik szeroko informował o tym, co dzieje się w zagranicznym życiu kulturalnym, wiele uwagi poświęcał literaturze francuskiej i angielskiej (zwłaszcza twórczości M. Prousta i J. Conrada).
|
Grydzewski sam prowadził dwie stałe rubryki „Przegląd prasy” oraz „Pisarze o Brześciu”. Dbał o nowoczesne oblicze pisma wprowadzając wiele nowych zwyczajów angażujących czytelników, np. „Wiadomości” ogłaszały konkursy literackie, plebiscyty czytelnicze, ankiety, inicjowały dyskusje krytycznoliterackie i publicystyczne, publikowały wywiady z materiały z życia prywatnego pisarzy, zamieszczały portrety lub karykatury. Niejednokrotnie ukazywały się wraz z „Wiadomościami” polemiczno-satyryczne dodatki, lub parodystyczne jednodniówki. Grydzewskiemu jako redaktorowi udało się osiągnąć rzecz niezwykłą: lansować wielką tradycję (romantyczną i klasyczną - sięgające po współczesnych mu pisarzy), a jednocześnie prowadzić skuteczną walkę z fałszywym pietyzmem, przezwyciężać anachroniczne konwenanse i ośmieszać komercjalny kicz. Od grudnia 1925 do lutego 1926 wydawał wraz z J. Tuwimem i A. Bormanem tygodniowy magazyn ilustrowany „To-To”. Od 1926 r. Grydzewski redagował miesięcznik „La Pologne Litteraire” wydawany w języku francuskim. W 1936 redagował miesięcznik „Przyjaciel Psa” wydawany przez A. Bormana.
Po wybuchu II wojny światowej przedostał się przez Rumunię, Jugosławię i Włochy do Francji. Przebywał w Paryżu, gdzie od marca 1940 roku zaczął wydawać i redagować „Wiadomości Polskie Polityczne i Literackie”, chociaż oficjalnie jako ich redaktor figurował Zygmunt Nowakowski. Po upadku Francji w czerwcu 1940 r. Grydzewski udał się do Wielkiej Brytanii, gdzie prawie natychmiast, bo od 14 lipca 1940 r. podjął pracę nad kontynuacją tygodnika, który ukazywał się w Londynie aż do zamknięcia pisma przez władze brytyjskie w 1944 r. ze względów politycznych. Od września 1944 Grydzewski prowadził stałą rubrykę w gazecie „Polska Walcząca” pt. „Sprawy polskie w książkach angielskich”. Wydawanie tygodnika „Wiadomości” wznowił w Londynie w 1946 r. Wydawał je i redagował do 1966 r. Publikował w nich swoje artykuły i felietony, recenzje teatralne i literackie w stałych rubrykach, takich jak: „Sprawy polskie w książkach angielskich”, „Polonica” (pod pseudonimem Scrutator) „Silva rerum”, „40 lat temu”. Grydzewski publikował również na łamach „Dziennika Polskiego” i „Dziennika Żołnierza” (Londyn 1945,1951-55, 1966) oraz w jego dodatku „Tydzień Polski” (1967-68). Przygotował do druku antologie polskiej nowelistyki i eseistyki politycznej oraz tom poświęcony Fryderykowi Chopinowi.
Grydzewski został uhonorowany nagrodą „Dziennika Polskiego” I „Dziennika Żołnierza” (1950), nagrodą Fundacji A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku za osiągnięcia w dziedzinie krytyki literackiej (1967) oraz nagrodą A. Godlewskiej (1968).
Od 1966 z powodu ciężkiej choroby przebywał w zakładzie braci aleksjanów dla nieuleczalnie chorych w Londynie. Zmarł 9 stycznia 1970 w Londynie. Jego ciało poddano kremacji, a prochy rozsypano na cmentarzu Golders Green.
Zapraszamy do dyskusji na temat "Mieczysław Grydzewski "
|
|