|
Roman Kramsztyk
Artysta malarz, najstarszy syn Juliana Kramsztyka i Heleny (z domu Fajans) urodzony w 1885 w Warszawie. Naukę zdobywał w Warszawie, gdzie ukończył gimnazjum ok. 1903/4 r. następnie został uczniem A. E. Hersteina. Udał się następnie do Monachium i Berlina, gdzie jego mistrz prowadził swoja pracownie po 1905 r. Kramsztyk w 1910 r. przeniósł się do Paryża, gdzie przebywał stale do 1939 r. z przerwą w latach 1914-1922, kiedy przebywał w Krakowie i Warszawie. Rokrocznie spędzał też w Polsce miesiące letnie. Ożeniony był z Bronisławą z Markusów 1. v. Hajmanową, siostra malarza Louis Marcoussisa, która zginęła w katastrofie morskiej w okolicach Collioure we Francji w 1925 r. Podobnie jak ojciec czynnie działał na polu medycznym, tak i on - w życiu artystycznym. Był członkiem Towarzystwa Artystów Polskich w Paryżu w latach 1911-1914, członkiem i współzałożycielem Stowarzyszenia Artystów Polskich „Rytm” (1922-1932), członkiem „Grupy Pięciu” (1918 r., wraz z E. Zakiem, T. Pruszkowskim, Z. Kamińskim i Cz. Młodzianowskim).
Debiutował w Warszawie na VI Salonie Towarzystwa Zachęty sztuk Pięknych w r. 1909/10. W Zachęcie wystawiał do 1924 r., w Instytucie Propagandy Sztuki w latach 1930-39, w salonie Cz. Garlińskiego w latach 1922-39, w Salonie Artystycznym (1913), w salonie F. Richlinga (1913). W Krakowie wystawiał w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych (1913; 1914; 1928; 1931), wziął udział w I wystawie ekspresjonistów polskich w 1917 r. Wystawiał również we Lwowie (1913), Poznaniu (1929; Powszechna Wystawa Krajowa), Bydgoszczy (1929; Galeria Miejska).
Wystawy zbiorowe dzieł Kramsztyka odbyły się w Krakowie (1913), Lwowie (1914 i 1934), Poznaniu (1914) i Warszawie (1920-21 i 1937). Poza Polską uczestniczył również w licznych wystawach: systematycznie eksponował swe obrazy w latach 1910-38 w Salon d’Automne, w latach 1911-34 w salon des Independants i a latach 1925-39 w salon des Tuilleries, a także w mniejszych galeriach.
|
Kramsztyk uczestniczył w wystawach w Berlinie (1912 - wystawa Secesja; 1914), w wystawie grupy artystów polskich w Barcelonie (1912), w Polskiej Wystawie Sztuki w Wiedniu (1915), w Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji (Biennale 1914), w wystawie międzynarodowej w Bourdeaux (1927), w wystawie w Pradze (1927, jako gość Towarzystwa „Sztuka”), w Rzymie (1925), w wystawach międzynarodowych w Instytucie Carnegie w Pittsburgu, USA (1931;1932), w Edynburgu (1933), Nowym Jorku (1933), Paryżu (1937). Brał również udział w wystawach organizowanych przez Towarzystwo Szerzenia Sztuki Polskiej wśród Obcych m.in. w Sztokholmie (1927), Wiedniu (1928), Brukseli i Hadze (1929), Moskwie (1933), Rydze i Tallinie (1934).
Malarstwo Kramsztyka klasyfikowane jest jako realistyczne. Inspiracje czerpał zarówno z dawnych epok jak i z francuskiego malarstwa postimpresjonistycznego. Przede wszystkim był portrecistą ( na szczególną uwagę zasługuje „Portret poety J. Lechonia”, który powstał ok. 1920 r. (obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, replika w zbiorach amerykańskich). W jego dorobku znajdują się także sceny z życia Żydów, interesujące martwe natury i pejzaże, ukazujące głownie krajobrazy południowej Francji i Hiszpanii, jak również akty. Szkice z ostatnich miesięcy życia poświęcone były postaciom nędzarzy i żebraków z warszawskiego getta, ukazywały wstrząsający obraz życia w getcie.
Artysta w 1939 jak co roku przyjechał do Polski, w lipcu zmarła jego matka. Już nie zdążył po jej śmierci wrócić do Francji. Wojna zastała go w Warszawie. Zginął jako jedna z pierwszych ofiar getta zastrzelony przez hitlerowców w 1942 r. na ulicy w czasie akcji likwidacyjnej.
Dzieła Kramsztyka znajdują się m. in. w Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum Narodowym w Krakowie, Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie, Muzeum Miejskim w Bydgoszczy oraz w muzeach Sztokholmu i Moskwy.
Zapraszamy do dyskusji na temat "Roman Kramsztyk"
|
|