|
Hrubieszów
Początek osadzie Hrubieszów dał warowny gród, wybudowany na wyspie, którą otaczała rzeka Huczwa. Położony na szlaku handlowym, łączącym Ruś i Mazowsze, należał w wieku XIII do Grodów Czerwieńskich i dopiero w połowie XIV wieku został włączony w skład ziem polskich. W roku 1400 Hrubieszów uzyskał prawa miejskie, poparte dokumentem wystawionym przez króla Władysława Jagiełłę.
Pierwsze wzmianki o Żydach pochodzą z 1444, natomiast dokument z roku 1456 dotyczy dwóch kupców żydowskich, którym nadano prawo zaopatrywania dworu.
W drugiej połowie XVI wieku Żydzi uzyskali prawo do zamieszkania w wydzielonej części miasta i do wybudowania synagogi, a wymieniony imiennie Abraham otrzymał prawo destylowania wódki.
W wieku XVII miasto było wielokrotnie atakowane przez najeźdźców, palone i pustoszone. Największe straty przyniosły najazdy tatarskie w 1640 i 1672 roku oraz atak oddziałów kozackich w rou 1648. W 1736 roku wybuchł pożar, który zniszczył większą część miasta, w tym 27 żydowskich domów i synagogę.
|
Wiek XIX i pierwsze dziesięciolecia XX wieku to dla Hrubieszowa okres rozkwitu handlu i przemysłu, a także gwałtowny wzrost ilości mieszkańców. Rozrastała się też gmina żydowska – w 1897 mieszkało w Hrubieszowie 5352 Żydów, a w 1939 - ponad 7000.
Po wybuchu wojny, część Żydów próbowała ratować się ucieczką na teren ZSRR. Reszta, czyli około 4200 osób, została osadzona w getcie.
W maju 1942 roku Żydzi zamieszkujący okoliczne wsi (ponad 10000 osób) zostali stłoczeni w Hrubieszowie i Bełz. Na początku lipca getto bełzkie zlikwidowano, a jego mieszkańców zmuszono do sześćdziesięcio kilometrowego Marszu Śmierci do getta hrubieszowskiego, skąd zostali deportowani do obozu zagłady w Sobiborze.
Po Żydach hrubieszowskich pozostał tylko jeden ślad – lapidarium „Ściana Pamięci” zaprojektowane przez prof. Wiktora Zina i Abrahama Silbersteina.
Zapraszamy do dyskusji na temat "Hrubieszów"
|
mapa miejsc
|