|
Książ Wielki
Książ Wielki - miasto leżące na szlaku handlowym między Krakowem a Kielcami - uzyskał prawa miejski z rąk królowej Jadwigi w 1385 roku. Pierwsi Żydzi zaczęli się tu osiedlać dopiero w czterysta lat później, w drugiej połowie XVIII wieku, ale dość szybko stali się znaczącą częścią społeczności Książa Wielkiego. W połowie XIX wieku Żydzi stanowili już ponad 50% mieszkańców, a gmina posiadała murowaną synagogę, mykwę, cheder, szpital oraz cmentarz.
K. Urbański, autor pracy „Gminy żydowskie małe w województwie kieleckim w okresie międzywojennym” przytacza tekst Ech Kieleckich, z którego możemy dowiedzieć się, że w Książu Wielkim zamieszkiwali głównie murarze najmujący się do pracy przy kolei lub w Zagłębiu Dąbrowskim. Z tego samego opracowania można wnosić, że mieszkali tu ludzie niezamożni, a Gmina była zadłużona.
Przed wybuchem wojny w Książu Wielkim mieszkało około tysiąca Żydów (w 1937 roku – 945 osób). W czasie Zagłady utworzono tu getto, zlikwidowane w listopadzie 1942 roku.
|
Mieszkańców getta najpierw przesiedlono do Miechowa, stamtąd wywieziono do obozu zagłady w Treblince.
Obecnie w Książu Wielkim można obejrzeć zrujnowaną synagogę. Została wybudowana w 1846 roku, lecz wielokrotnie była niszczona – po raz pierwszy w 1915 roku, w czasie działań wojennych, następnie spłonęła w 1935. Odbudowana po pożarze została zdewastowana przez hitlerowców.
Synagoga w Książu Wielkim. Foto: J.J.
W latach powojennych była użytkowana jako magazyn, lecz od wielu lat stoi opuszczona. O jej pierwotnym przeznaczeniu świadczą wyłącznie półkoliste okna i wnęka po aron ha-kodesz w zrujnowanej sali modlitewnej.
Zapraszamy do dyskusji na temat "Książ Wielki"
|
mapa miejsc
|
)