|
Parczew
Parczew to miasto powiatowe w województwie lubelskim liczące ok. 11 tysięcy mieszkańców, położone na Równinie Parczewskiej nad dopływem Tyśmienicy - rzeką Piwonią.
Warto zobaczyć:
- synagogę
- mykwę
- drewnianą dzwonnicę (XVIII-XIX w.)
- rezerwat torfowiskowy, zespoły flory borealnej
- Jezioro Obradowskie (powierzchnia 81,8 ha) - jezioro dystroficzne
Rys Historyczny
Początki Parczewa sięgają XIII wieku, kiedy na jego terenie istniała królewska wieś Parczów. Osada ta otrzymała prawa miejskie w 1401 roku, co - wraz z korzystnym położeniem na szlaku handlowym północ-południe - sprzyjało rozwojowi miasta. Wkrótce, bo już w 1413 roku, stało się ono miejscem zjazdów i sejmików polsko-litewskich, które odbywały się aż do 1564 roku. Parczew został zniszczony w czasie wojen, jakie nękały Polskę w XVII wieku. W okresie rozbiorów podzielił losy szeregu miast lubelszczyzny przechodząc kolejno w ręce zaborcy austriackiego, następnie przez kilka lat ciesząc się względną wolnością Księstwa Warszawskiego, a po klęsce Napoleona wchodził w skład zaboru rosyjskiego. Polityka zaborcy nie sprzyjała rozwojowi przemysłu na tym terenie, co spowodowało dalszy upadek miasta. W czasie II wojny światowej Parczew został początkowo zajęty przez atakujące od wschodu wojska sowieckie, którym nieliczne oddziały polskie nie były w stanie stawić skutecznego oporu. W październiku 1939 miasto zajęli Niemcy. Przez cały okres okupacji działał w Parczewie ruch oporu, a w lasach parczewskich partyzanci AK przeprowadzali szereg akcji dywersyjnych. Miasto zostało wyzwolone przez wojska radzieckie w lipcu 1944.
|
Żydzi Parczewa
Żydzi zamieszkiwali w Parczewie od XVI wieku, zajmując się głównie handlem. Na przestrzeni wieków stanowili niezmiennie ok. 50 % mieszkańców miasta. W wieku XIX parczewscy Żydzi byli w większości zwolennikami chasydyzmu. W chwili wybuchu II wojny światowej w Parczewie żyło ok. 5 tysięcy Żydów. Niemcy utworzyli getto w 1942 r i październiku tego samego roku je zlikwidowali, wywożąc ok. 7 tys. Żydów do obozu zagłady w Treblince. Pozostałych do getta w Międzyrzeczu Podlaskim.
Ślady
Synagoga, ulica Piwonia 3. Bóżnicę w Parczewie wzniesiono w drugiej połowie XIX wieku. Jak należy przypuszczać była to kolejna synagoga, jednak po pierwszej nic się nie zachowało. Budynek spłonął w 1924 roku, jednak został szybko odbudowany przez lokalną społeczność. W czasie okupacji zdewastowany przez Niemców, po wojnie został przebudowany i wykorzystany jako magazyn odzieży. Stan taki trwa do dziś. Zachował się wyłącznie zewnętrzny pierwotny charakter budynku.
Dom nauki (bejt ha-midrasz), ulica Piwonia 1. Wybudowany po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, ok. 1920, został zdewastowany w czasie okupacji, po wojnie zaadaptowany na lokalne kino.
Cmentarz żydowski. Jedynym śladem oznaczającym miejsce, gdzie znajdował się kirkut, jest pomnik wzniesiony w 1979 przy Alei Zjednoczenia, poświęcony ofiarom wojny. Cmentarz został całkowicie zdewastowany przez Niemców, a władze PRL wydały zgodę na utworzenie na tym terenie parku miejskiego. Nie ocalała ani jedna macewa. Nie ma również żadnej wzmianki na istniejącym pomniku o fakcie, że teren cmentarza żydowskiego był miejscem egzekucji.
Zapraszamy do dyskusji na temat "Parczew"
|
mapa miejsc
|