|
Ziemia lubelska
Do I połowy XVI w. gminy żydowskie istniały tylko w Lublinie i Kazimierzu (być może również w Chełmie). Migrację Żydów na Lubelszczyznę wywołały dopiero lokacje nowych miast prywatnych, do których sprowadzano ich dla rozwinięcia handlu i usług. Nowe miasta konkurowały ekonomicznie z istniejącymi, dlatego Lublin, Krasnystaw czy Urzędów zabiegały o ograniczenie napływu ludności wyznania mojżeszowego. Wskutek wysokiego przyrostu naturalnego w II połowie XVIII w. Żydzi zaczęli dominować w wielu miejscowościach (m.in. w Kraśniku, Lubartowie i Łęcznej). W początkach XX w. w 11 miastach przekroczyli 70% ogółu mieszkańców, a w Łaszczowie i Izbicy osiągnęli niemal 100%. Osadnictwo żydowskie na wsi było bardzo nieliczne; mieszkały tam zazwyczaj pojedyncze rodziny zajmujące się handlem, rzemiosłem czy wyszynkiem. W przededniu II wojny światowej na Lubelszczyźnie żyło około 300 tys. Żydów.
Będąc przez trzysta lat ośrodkiem tradycji i kultury żydowskiej, ziemia lubelska – pomijając Lublin – wydała wielu cadyków, jak Mordechaj Josef Leiner z Izbicy, Chaim Israel Morgensztern z Puław czy Motełe Rokeach z Biłgoraja. Także z Biłgoraja pochodziła rodzina najsłynniejszych żydowskich pisarzy – Izraela Joszuy i Isaaca Bashevisa Singerów.
|
w internecie
Teksty prezentowane obok pochodzą z przewodnika Śladami Żydów polskich" autorstwa Adama Dylewskiego, wydanego przez wydawnictwo "Pascal".
|
mapa miejsc
|