SERWIS INFORMACYJNY     

SŁOWNIK

Chasydyzm

chasydyzm [od hebr. chasid = pobożny], ruch religijny zapoczątkowany w XVIII w., którego celem była odnowa religijności wyznawców judaizmu. Uformował się na terenie Podola, pod wpływem mistyki (której gł. ośrodkiem było galilejskie miasto Safed), ludowej tradycji Żydów Rzeczypospolitej, a także elementów słowiańskiej kultury ludowej i folkloru. Twórcą i pierwszym przywódcą ruchu był Baal Szem Tow z Międzyboża. Ch. nie wykształcił jednolitej doktryny, a nauki i praktyki poszczególnych ’ cadyków były odmienne. W stosunku do judaizmu ortodoksyjnego (’ mitnagdim) ch. wnosił silny pierwiastek emocjonalny, elementy panteizmu oraz praktyki ekstatyczne (widoczne w modlitwie, śpiewie i tańcu), odrzucał zinstytucjonalizowane formy religijności (szczególnie w początkowym okresie kształtowania się ruchu), kładł nacisk na spontaniczność. Ukształtował nową ludową wiarę, opartą na autorytecie cadyków.
Instytucja cadyków, ekstatyczny typ religijności i zatarcie granic między sacrum i profanum w życiu codziennym, związane z wiarą, że świat przeniknięty jest “świętymi odblaskami” [hebr. nicocot] boskiej substancji, a celem człowieka, w szczególności Żyda, jest uwolnienie tych odblasków ze skorupy zła, tak by mogły połączyć się ze swym źródłem – to charakterystyczne cechy, wspólne dla różnych grup chasydzkich. Bogu powinno się służyć z radością, aby jednak być radosnym, należy zaspokoić potrzeby codzienne oraz pokonać pokusy. Czynności takie, jak jedzenie czy praca, choć związane ze sferą materialnego świata, służyły Bogu, jeśli wykonywane były z odpowiednim nastawieniem [hebr. kawana], z bojaźnią i miłością. Ten sam warunek stawiany był pobożnym uczynkom i wykonywaniu nakazów rel. (’ micwa). Modlitwa nie dosięgała Boga, jeśli nie była odmawiana z entuzjazmem [hebr. hitlahawut], który w obrzędowości chasydzkiej wyrażano gwałtownymi ruchami całego ciała, klaskaniem i okrzykami podczas nabożeństw. Powierzona Żydom misja uwalniania “świętych odblasków” miała przybliżyć nadejście Mesjasza, co jest ostatecznym celem ziemskiej historii.

w internecie

Tekst zamieszczony obok pochodzi z książki
"Historia i kultura Żydów polskich. Słownik",
autorstwa Aliny Całej, Hanny Węgrzynek i Gabrieli Zalewskiej,
wydanej przez WSiP
Po okresie ostrych polemik z mitnagdim w poł. XIX w. ch. uformował swoją strukturę, którą tworzyły luźne gminy, skupione wokół różnych cadyków, a obrzędowość chasydzka i ortodoksyjna zaczęły upodabniać się do siebie. Ch. coraz większy nacisk kładł na studiowanie pism świętych (co początkowo było domeną mitnagdim), zaś ortodoksja zaakceptowała niektóre elementy obrzędowości chasydzkiej. W XIX/XX w. grupy chasydzkie działały w wielu miejscowościach Galicji, Królestwa Polskiego, Podola i Wołynia, a także na Węgrzech, w Rumunii, na Litwie (nieliczne ośrodki, m.in. w Karlinie i Ładach). W Europie Zachodniej wpływy ch. były niewielkie, zwł. wobec sukcesów judaizmu reformowanego i procesów emancypacyjnych. Obecnie największe skupiska chasydów znajdują się w Stanach Zjednoczonych i Izraelu. A.C.
Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "Chasydyzm" ?

GMINA ŻYDOWSKA NA WYBRZEŻU

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl