SERWIS INFORMACYJNY     

SŁOWNIK

Chasydzi z Góry Kalwarii

chasydzi z Góry Kalwarii, chasydzi Ger, [jid. Gerer chasidim; chasidim Ger], jedna z najliczniejszych i najbardziej wpływowych grup chasydów w Polsce, założona przez Icchaka Meira Rothenberga Altera (1789–1866), zw. rebe Icie Majer. Już w dzieciństwie wyróżniał się on błyskotliwością i oryginalnością przemyśleń. Pobierał naukę u Israela ben Szabtaja Hepsteina z Kozienic, Simchy Bunema z Przysuchy, a następnie u Menachema Mendla Morgensterna z Kocka. Ożenił się z siostrą tego ostatniego, a po śmierci Morgensterna (1859) skupił wokół siebie większość jego uczniów. Dzieło Altera, wydane pośmiertnie, Chiduszej RIM (hebr., Nowe interpretacje R[abiego] I[cchaka] M[eira], 1875) stało się jedną z podstawowych prac dotyczących rytuału judaizmu, studiowanych w jesziwach na ziemiach pol. Za najważniejszy obowiązek uznawał Alter studiowanie Tory, podkreślał radość, jaką niesie nauka talmudyczna, przeciwstawiał się wierze w cudotwórczą moc cadyka, był aktywny polit., m.in. zaangażował się w walkę o zniesienie ukazu o kantonistach. Od 1843 honorowy członek rabinatu warszawskiego, co umocniło wpływy chasydów. Następcą Altera został jego przyjaciel, rabin Henoch Henich Kohen Lewin z Aleksandrowa, a od 1870 wnuk – Jehuda Arie Lejb Alter (1847–1905). W okresie jego działalności grupa ch. z G.K. stała się najbardziej wpływową wspólnotą chasydzką w Królestwie Polskim.
Jehuda Arie zyskał zaufanie nie tylko rabinów, lecz również zarządu warszawskiego dozoru bóżniczego, mimo iż zasiadali w nim zwolennicy asymilacji. Ostro występował przeciw syjonizmowi. Jego pisma zostały zebrane w dziele Sefat Emet (hebr., Język prawdy, 1905–08). Następcą Jehudy Ariego był jego najstarszy syn Abraham Mordechaj Alter (1864–1948), pod którego przywództwem ch. z G.K. stali się grupą sprawnie zorganizowaną i zdobyli szerokie wpływy, przyczyniając się do odrodzenia ortodoksyjnej religijności. Popierał on rozwój szkolnictwa rel., także dla dziewcząt, zachęcał do nauki języka pol. Zajmował wysoką pozycję wśród ortodoksyjnych Żydów w Europie, był jednym z założycieli partii Agudas Isroel, początkowo zdecydowanie przeciwstawiającej się syjonizmowi, ale w latach 30. popierającej osadnictwo Żydów w Palestynie. Wielokrotnie odwiedzał Izrael.

w internecie

Tekst zamieszczony obok pochodzi z książki
"Historia i kultura Żydów polskich. Słownik",
autorstwa Aliny Całej, Hanny Węgrzynek i Gabrieli Zalewskiej,
wydanej przez WSiP
W 1940 udało mu się opuścić Polskę. Osiadł w Jerozolimie, gdzie odbudował strukturę ch. z G.K. Po jego śmierci przywództwo obejmowali kolejno jego synowie: Israel Alter (1895–1972), Simcha Bunem (1888–1992) oraz Pinchas Menachem (ur. 1923). Dynastia ch. z G.K. ma nadal wielu zwolenników w Izraelu i w Stanach Zjednoczonych. H.W.
Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "Chasydzi z Góry Kalwarii" ?

zobacz także

60. ROCZNICA OTWARCIA OBOZOWYCH BRAM

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl