SERWIS INFORMACYJNY     

SŁOWNIK

Kazimierz Dolny

Kazimierz Dolny [jid. Kuzmir], miasto w woj. lubelskim, nad Wisłą. Za założyciela uważa się króla Kazimierza III Wielkiego, miał on też zbudować zamek kazimierski, a także drugi w sąsiedniej Bochotnicy, w którym, według legendy, mieszkała jego kochanka Esterka z Opoczna. W K.D., położonym w miejscu przeprawy przez Wisłę, istniała komora celna. Okres szczególnego rozwoju miasto przeżyło w XVI i XVII w., dzięki usytuowaniu przy szlaku spławnym i aktywnemu uczestnictwu w handlu zbożem. Duże znaczenie gosp. miało także browarnictwo. W poł. XVI w. K.D. liczył ok. 2 tys. mieszkańców, w tym wielu Żydów, i był drugim pod względem wielkości miastem ówczesnego województwa lubelskiego. Poważnemu zniszczeniu uległ w czasie wojen oraz na skutek zarazy w poł. XVII w. Aby odbudować miasto ze zniszczeń, w 1676 Jan III Sobieski nadał tamtejszym Żydom przywilej zezwalający na prowadzenie szynków, produkcję piwa, handlowanie różnymi towarami, także żywnością. W tym samym okresie K.D. uzyskał prawo organizowania jarmarków.
W XVIII w. stopniowo tracił znaczenie na rzecz Puław, gdzie zbudowali swoją rezydencję Czartoryscy. Dalsze obniżenie pozycji ekon. związane było z upadkiem handlu zbożem oraz kolejną zarazą. W 1815 miasto znalazło się w granicach Królestwa Polskiego, w tym okresie stało się jednym z ośrodków chasydyzmu (chasydzi z Kazimierza). W 1880 mieszkało tu 1784 Żydów (54% ogółu mieszkańców). Większość z nich zajmowała się rzemiosłem i drobnym handlem. W miasteczku znajdowały się wówczas 42 sklepy, w większości żyd. Od poł. XIX w. K.D. stawał się coraz popularniejszą miejscowością letniskową i turystyczną. W latach międzywojennych walory miasta dostrzegli również filmowcy żyd. Zostały tu nakręcone obszerne sekwencje filmu Jideł gra na skrzypcach.

w internecie

Tekst zamieszczony obok pochodzi z książki
"Historia i kultura Żydów polskich. Słownik",
autorstwa Aliny Całej, Hanny Węgrzynek i Gabrieli Zalewskiej,
wydanej przez WSiP
Po zajęciu miasta przez Niemców w 1940 zostało utworzone getto. Stłoczono tam ok. 2 tys. Żydów. Getto zlikwidowano w ciągu jednego dnia w marcu 1943, większość jego mieszkańców zamordowano na rynku. Żydów pracujących w pobliskich kamieniołomach wywieziono do getta w Opolu Lubelskim. W K.D. zachowała się synagoga z XVIII w., w której obecnie mieści się kino. Ocalała również część cmentarza, w latach 70. powstało tam lapidarium. W miejscowym muzeum znajduje się wiele obiektów żyd. sztuki zdobniczej wykonanych ze srebra. H.W.
Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "Kazimierz Dolny" ?

zobacz także

GMINA ŻYDOWSKA NA WYBRZEŻU

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl