SERWIS INFORMACYJNY     

SŁOWNIK

Koszer

koszer, kaszer [hebr., zdatny, odpowiedni], pożywienie dozwolone do spożycia według żydowskiego prawa religijnego. Zasady dietetyczne w judaizmie, określane hebr. terminem kaszrut (zdatność), należące do najstarszych i najtrwalszych elementów kultury żyd., zapisane są w Pięcioksięgu Mojżesza (Księga Kapłańska, 11; Księga Powtórzonego Prawa, 14,9–21). Można spożywać tylko mięso pochodzące od określonych zwierząt (zakazane, czyli trefne, jest mięso wieprzowe, skorupiaków, węgorza itp.; mięso wołowe powinno pochodzić z przedniej części zwierzęcia), zabijanych w sposób rytualny (szechita). Nie wolno spożywać razem potraw mięsnych z mlecznymi, toteż używa się oddzielnych naczyń do ich przygotowywania i spożywania.
Zarówno mięso, jak przetwory mleczne musiały być poddane specjalnym zabiegom podczas całego procesu przygotowania. Przed przyrządzeniem potrawy z mięsa, aby pozbyć się resztek krwi, moczy się je przez pół godziny, następnie soli, a po godzinie płucze w zimnej wodzie; innym sposobem jest opiekanie nad ogniem. Należy usunąć wszystkie żyły. Potrawy roślinne były traktowane jako rytualnie obojętne [hebr. parwe]; jednak już nie wszystkie ich przetwory, np. wódka jest parwe, z wyjątkiem tej przygotowywanej na święto Pesach, która nie może być produkowana ze zboża. Wino musi być koszerne, tzn. poddane specjalnym zabiegom rytualnym w procesie produkcji; dotyczy to również rodzynek. Wszystkie te skomplikowane przepisy i zasady, przez rabinów uzasadniane wpływem sposobu odżywiania się na duchowość i etykę człowieka, do dziś są przestrzegane przez Żydów ortodoksyjnych. Ze względu na nich cała żywność produkowana lub sprowadzana do Izraela musi być koszerna.

w internecie

Tekst zamieszczony obok pochodzi z książki
"Historia i kultura Żydów polskich. Słownik",
autorstwa Aliny Całej, Hanny Węgrzynek i Gabrieli Zalewskiej,
wydanej przez WSiP
Większość izraelskiego społeczeństwa, żyjąca według norm świeckich, traktuje zasady kaszrut bardziej jako nar. tradycje kulinarne niż nakaz religii. Wielu łączy je z modnymi zasadami zdrowego odżywiania, np. wegetarianizmem. Modyfikacji ulegają także ortodoksyjne zasady kaszrut: współcześnie rabini nadzorujący produkcję żywności dodatkowo zwracają uwagę na stosowane środki chemiczne, konserwanty oraz wartość odżywczą i zdrowotną produktów. A.C.
Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "Koszer" ?

zobacz także

GMINA ŻYDOWSKA NA WYBRZEŻU

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl