SERWIS INFORMACYJNY     

SŁOWNIK

Sprawiedliwi wśród Narodów Świata

Sprawiedliwi wśród Narodów Świata [hebr. Chasidei Umot Ha-olam], medal i tytuł honorowy ustanowiony w 1953 przez jerozolimski Instytut Yad Vashem, przyznawany tym, którzy ratowali Żydów w okresie Zagłady. W 1944–50 uhonorowaniem Polaków niosących pomoc Żydom w czasie II wojny światowej zajmował się Centralny Komitet Żydów w Polsce (CKŻP). Na podstawie relacji uratowanego wysyłano list dziękczynny, zazwyczaj także niewielką nagrodę pieniężną. W przypadku złej sytuacji materialnej osobie takiej przyznawano stałą zapomogę, czasem obejmowano inną pomocą, np. szukano dla niej miejsca zatrudnienia, podejmowano interwencje w przypadku wejścia w konflikt z prawem, także, gdy stało się to z powodów polit. Do końca 1946 wydatkowano na ten cel w sumie 166,5 tys. zł. W 1947 wstrzymano działalność z powodu braku funduszy.
W 1948 powołano Komisję Pomocy Polakom przy Wydziale Prawnym CKŻP. Istniała ona do czasu przekształcenia CKŻP w Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce (1950). Ideę uhonorowania “sprawiedliwych” przejął wówczas Żydowski Instytut Historyczny (ŻIH), który kompletował relacje świadków. Kiedy uchwałą Knesetu w Izraelu ustanowiono medal S.w.N.Ś., ŻIH zaczął współpracować z Yad Vashem, przekazując tam zebraną dokumentację. Wydziały jerozolimskiego instytutu zajmują się zbieraniem dokumentacji i relacji świadków nie tylko z Polski, ale także ze wszystkich okupowanych przez Niemcy terenów Europy. Komisja społ., której przewodniczy sędzia Sądu Najwyższego Izraela, bada zebrane materiały i podejmuje decyzje w sprawie przyznania medali oraz tytułów honorowych. Odznaczeni otrzymują honorowe obywatelstwo Izraela i dyplom wraz z medalem, na którym widnieje imię i nazwisko osoby odznaczonej oraz sentencja z Talmudu: “kto ratuje jedno życie – ratuje cały świat”. W czasie ceremonii nadania medalu w Alei Sprawiedliwych na Wzgórzu Pamięci w Jerozolimie sadzą oni drzewo, oznaczone tabliczką z ich imieniem i nazwiskiem.

w internecie

Tekst zamieszczony obok pochodzi z książki
"Historia i kultura Żydów polskich. Słownik",
autorstwa Aliny Całej, Hanny Węgrzynek i Gabrieli Zalewskiej,
wydanej przez WSiP
Wobec zerwania przez Polskę stosunków z Izraelem w 1967, do połowy lat 80. przyznawanie medali Polakom było utrudnione. Począwszy od 1990 uroczystość taka odbywa się dwa razy do roku, a liczba uhonorowanych za każdym razem obejmuje kilkanaście osób. Do końca 1997 wśród 15670 wyróżnionych obywateli 30 państw było 5134 Polaków. W 1999 uchwała sejmowa przyznała im prawa kombatanckie.
A.C.,G.Z.

Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "Sprawiedliwi wśród Narodów Świata" ?

GMINA ŻYDOWSKA NA WYBRZEŻU

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl