SERWIS INFORMACYJNY     

ZAGŁADA

Majdanek

Obóz powstał w drugiej połowie 1941 roku w wyniku decyzji Heinricha Himmlera. Miał to być olbrzymi obóz, o powierzchni 516 hektarów i pojemności 250 000 więźniów. Tych gigantycznych planów nie udało się Niemcom zrealizować w stosunku większym jak 20%. Był to jednak duży obóz (144 baraki więźniarskie, warsztaty, magazyny, mieszkania esesmanów, komendanturę, koszary i komory gazowe). Tylko część tych zabudowań dotrwała do dziś. Co istotne w obliczu groźby rewizjonizmu, na Majdanku zostały zachowane zarówno oryginalne komory gazowe jak i krematoria.


Komendantami obozu byli kolejno: Karl Otto Koch, Max Koegel, Hermann Florstedt, Martin Weiss, Arthur Liebehenschel.

Pierwszymi więźniami byli jeńcy sowieccy skierowani pod koniec 1941 roku. Choć nadal Przysyłano tu transporty jenieckie, to już na przełomie 1941 i 1942 zaczęto ty zwozić ludność żydowską z ziemi lubelskiej. Trzecią dużą grupę więźniów – nadającą specyfikę obozowi na Majdanku - stanowili chłopi, ofiary pacyfikacji wiosek i wysiedleń, które miały na celu kolonizację niemiecką na Zamojszczyźnie. Od wiosny 1943 osadzano tu też chłopską ludność białoruską (zwłaszcza kobiety i dzieci) za „działalność partyzancką”. Począwszy od 1943 roku kierowani tu też transporty więźniów politycznych, głównie Polaków, z przepełnionych więzień Gestapo. Ostatnimi były transporty śmierci więźniów politycznych z więzienia na Zamku Lubelskim.

Liczby są szacunkowe. W sumie na Majdanek trafiło około 300 tysięcy więźniów ponad 50 narodowości. Wśród nich 41% to byli Żydzi, 35% Polacy. Majdanek miał najwyższy z wszystkich obozów odsetek dzieci i młodzieży. Dzieci do lat piętnastu stanowiły 6%, niemowlęta powyżej procenta. Obóz pochłonął ponad 230.000 istnień ludzkich. Wśród ofiar 48 % to byli Żydzi, 31 % Polacy, 16 % to obywatele Związku Radzieckiego. Ponad połowa zginęła z powodu złych warunków, chorób, przemęczenia i wyczerpania. Pozostała część zginęła w egzekucjach i komorach gazowych. 45.000 wywieziono do innych obozów, zwolniono 20.000, zbiegło 500, a wyzwolenia doczekało 1500 osób.


Buty:

Majdanek nie posiadał własnej rampy kolejowej bezpośrednio przylegającej do obozu. Więźniowie byli prowadzeni od rampy znajdującej się na linii kolejowej Lublin – Chełm. Po wejściu do obozu więźniom zabierano dobytek. Więźniowie byli strzyżeni i kąpani oraz dezynfekowani lizolem. Po rejestracji, ubraniu w pasiaki oraz oznaczeniu właściwym dla kategorii (Żydzi, polityczni, kryminaliści, aspołeczni, badacze pisma świętego, homoseksualiści...) byli wpuszczani do obozu.

Warunki obozowe były bardzo złe i wskaźnik śmiertelności wśród więźniów przyjętych do obozu był na Majdanku wysoki, nawet na tle innych niemieckich obozów. Liczne komanda pracy służyły przy budowie obozu, jego funkcjonowaniu oraz w niewolniczej pracy na rzecz niemieckich firm zewnętrznych. Ludobójstwo masowe rozpoczęło się wielkimi egzekucjami. Pierwszymi ofiarami byli jeńcy sowieccy i chłopi z Lubelszczyzny. 3 listopada 1943 doszło do największej egzekucji, kiedy Niemcy rozstrzelali przy dźwiękach muzyki ponad 18.000 Żydów. Od połowy 1942 roku zaczęły funkcjonować również komory gazowe, funkcjonujące na tlenku węgla i cyklonie B. W komorach ginęli przede wszystkim Żydzi uśmiercani bezpośrednio po przybyciu. Ciała początkowo grzebano, od połowy 1942 roku rozpoczęto palić na stosach i w krematoriach.

zobacz także

Zapraszamy do wzięcia udziału w forum dyskusyjnym na temat: Pamięć o Zagładzie
Dzięki zorganizowaniu kilkusetosobowego konspiracyjnego sztabu podziemnej Armii Krajowej wewnątrz obozu, którego działalność pozwoliła przerzucić na zewnątrz, w kierunku polskiego podziemia zbrojnego informacji o warunkach obozowych. Pierwsze raporty wydostawały się z obozu już w 1952 roku. W 1943 regularne sprawozdania były już przekazywane co miesiąc. Polskie podziemie przekazywało te informacje do wolnego Londynu.


Kolumna Trzech Orłów, wyrzeźbiona przez więźniów. W dali zbliżające się powojenne zabudowania Lublina:

Z chwilą przybliżenia się Armii Czerwonej w marcu i kwietniu 1944 15.000 więźniów wysłano na zachód do innych obozów. 24 lipca 1944 Lublin został zdobyty przez Armię Czerwoną. Bezpośrednio po wyzwoleniu na terenie obozu Armia Czerwona zorganizowała obóz dla jeńców niemieckich wysyłanych w głąb Rosji. W części obozu NKWD (poprzednik KGB) więziła demokratyczne elity polskie.

Państwowe Muzeum na Majdanku powstało bardzo wcześnie, jesienią 1944 roku. W 1969 roku wzniesiono dwa olbrzymie elementy upamiętniające: Pomnik Walki i Męczeństwa oraz Mauzoleum. Pierwsza budowla stanowi gigantyczną bramę nad którą wiszą nieproporcjonalne bloki kamienia reprezentujące przytłaczający wchodzących ciężar obozowej tragedii. Mauzoleum w kształcie rotundy z uniesioną kopuła zawiera prochy pomordowanych.






Informacje
Majdanek, znajdujący się podczas wojny na obrzeżach miasta, leży dziś w obrębie Lublina, więc dojazd jest łatwy. Lublin ma dobre połączenia pociągowe z Warszawą (czas podróży: ok. 2.5 godz.) i innymi miastami.

W Lublinie możliwe jest pełne zakwaterowanie w licznych hotelach i domach młodzieżowych. Warta zwiedzenia jest wystawa zorganizowana przy teatrze w Bramie Grodzkiej ukazująca Lublin przedwojenny i nieistniejącą już dzielnicę żydowską w okolicach Zamku Lubelskiego.

Muzeum jest czynne codziennie od godziny 8.00 do 15.00 (październik-kwiecień) lub 18.00 (maj-wrzesień). Wstęp jest wolny, parkingi płatne. Możliwe jest odpłatne oprowadzenie (2 godz.) w językach polskim, angielskim, niemieckim i rosyjskim. Możliwe jest też odpłatne oglądanie filmów dokumentalnych. Przy wejściu sprzedawane są liczne publikacje i pamiątki.


W Lublinie nie funkcjonuje już autonomiczna gmina żydowska, lecz filia gminy w Warszawie. Cała Lubelszczyzna posiana jest dawnymi żydowskimi Sztetłami.
(pc)

Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "Majdanek" ?
Byłe obozy hitlerowskie
 - Auschwitz
 - Bełżec
 - Gross-Rosen
 - Kulmhof
 - Majdanek
 - Sobibór
 - Stutthof
 - Treblinka
Jedwabne
 - Przemówienie Prezydenta RP
Zagłada
 - Bunty w obozach zagłady
 - Doświadczenia pseudomedyczne
 - Dzieci w gettach
 - Dzieci w obozach koncentracyjnych
 - Liczebność ofiar Holocaustu
 - Likwidacje obozów hitlerowskich
 - Obozy zagłady a obozy koncentracyjne
 - Opór cywilny w gettach
 - Opór zbrojny w gettcie warszawskim
 - Praca w obozach koncentracyjnych
 - Przybycie do obozu, kwarantanna
 - Rabunek dóbr
 - Socjotechnika Zagłady
 - Sonderkommando w KL Auschwitz
 - Szpitale w obozach koncentracyjnych

60. ROCZNICA OTWARCIA OBOZOWYCH BRAM

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl