SERWIS INFORMACYJNY     

TEMAT MIESIĄCA

60. rocznica likwidacji Łódzkiego Getta

Uroczystości zostały zaplanowane na wielką skalę, na pewno największą z wszystkich dotychczasowych rocznic łódzkich. Stało się to dzięki osobistemu zaangażowaniu prezydenta miasta, p. Jerzego Kropiwnickiego, namówionego do tego przez Władysława Bartoszewskiego. Miasto potrafiło z dużym wyprzedzeniem uzgodnić zarówno formę jak i treść tego wydarzenia z łódzką gminą żydowską, z organizacjami ziomkowskimi z zagranicy jak i z najważniejszymi międzynarodowymi organizacjami żydowskimi. Komentatorzy podkreślają, że zostało przy tej okazji przełamanych wiele wcześniejszych obaw i lęków, urazów i niechęci - wynikających między innymi z nikłej pamięci o przedwojennej żydowskiej Łodzi.


Łódzkie getto zostało zorganizowane jako pierwsze na okupowanych ziemiach polskich, a zlikwidowane jako ostatnie. Było ono drugim, po getcie warszawskim, najliczniejszym skupiskiem ludności żydowskiej w Polsce, i największym na ziemiach wcielonych do Rzeszy. Z chwilą jego zamknięcia przebywało w nim ponad 160 tysięcy Żydów, głównie mieszkańców Łodzi. Łącznie przebywało tam ok. 220 tys. osób. Według różnych źródeł, z łódzkiego getta ocalało od 5 do 12 tysięcy osób. Większość Żydów Łódzkich została wywieziona do obozu Zagłady Kulmhof (Chełmno nad Nerem) lub do Auschwitz. 29 sierpnia 1944 roku odjechał z Łodzi ostatni transport do Auschwitz.

Premier Marek Belka - rodowity łodzianin, rzekł podczas obchodów: "To, co my dzisiaj widzimy, jest dowodem fantastycznego dojrzewania nas, nas łodzian, nas Polaków. Dziś nareszcie możemy budować most pamięci i dialogu ponad dziesięcioleciami tragicznego zapomnienia". W uroczystościach wzięli udział liczni politycy, członkowie rządu polskiego oraz Ilan Shalgi reprezentujący rząd Izraela, dyplomaci, przedstawiciele Kościoła, liczni, bardzo liczni Łodzianie.

W imieniu prezydenta RP, premier odznaczył dwoje wybitnych przedstawicieli narodu żydowskiego. Wysokie Odznaczenie - Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP - z okazji 90. rocznicy działalności American Jewish Joint Distribution Committee otrzymał prezydent AJJDC Eugene J. Ribakoff, natomiast Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi RP została odznaczona Tova Ben Zwi za zasługi na rzecz pojednania polsko-żydowskiego. Premier powiedział: "Tyle, co mamy dla Was - odznaczenia. Ale tak naprawdę najważniejsze, że mamy dla Was nasze najlepsze uczucia, nasze serca".

Program obchodów zawierał kilka bardzo ważnych elementów, które wskazują najlepiej jak dalece to wydarzenie ma stać się przełomem w samookreśleniu się tego XIXwiecznego, "polskiego Manchesteru".

Po modlitwach, Marsz Pamięci przeszedł ulicami dawnego Getta na stację kolejową Radegast, na której powstał nowy pomnik, kształtem nawiązujący do macew, wspominający ostatnią podróż łódzkich Żydów. "Gdy przychodzi czas rozliczenia można albo milczeć z katem, albo krzyczeć z ofiarą. Dla mojego miasta nie ma innego wyboru tylko wołać razem z ofiarami, by ten głos było słychać na całym świecie" - powiedział prezydent Łodzi Jerzy Kropiwnicki na stacji Radegast.






Na uwagę zasługuję ustanowienie sześciohektarowego "Parku Ocalałych", na terenach przylegających do Litzmannstadt Getto założonego przez niemieckich nazistów w Łodzi. Drzewka zostały zasadzone przez Ocalałych oraz przez władze miejskie, wedle pomysłodawczyni, p. Haliny Elczewskiej, jednej z Ocalałych. "Mojego domu już nie ma, ale tutaj będzie rosło moje drzewo" - mówił, sadząc swój dąbek, jeden z byłych mieszkańców Litzmanstadt Getto. "Ten park uspokoi niepokój ludzi, którzy przeżyli getto".

Liczne koncerty , w tym Chóru Synagogi w Jerozolimie, oraz wystawy uświetniły uroczystości.

Liczba uczestników zaskoczyła organizatorów. Przybywających z daleka Ocalonych było kilkakrotnie więcej niż zakładano. Organizatorzy podkreślają, że nie było w Łodzi nigdy tak dużej imprezy o charakterze upamiętniającym historyczne wydarzenia.

Warto podkreślić, że odsłonięto również tablicę upamiętniającą mało znane "Getto Cygańskie", w którym Niemcy osadzili w tragicznych warunkach kilka tysięcy Romów.

Dwa tygodnie wcześniej obchodzono 61. rocznicę powstania w Getcie Białostockim, 10 dni wcześniej likwidację Getta w podwarszawskim Otwocku, jednak w wielu innych miejscach w Polsce, lokalne obchody i pamięć o wspólnej przeszłości pozostają w sferze zadań dla mieszkańców i samorządów.

(pc - wykorzystałem materiały IAR, oraz materiały i zdjęcia z witryny internetowej miasta Łódź)

Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "60. rocznica likwidacji Łódzkiego Getta" ?

60. ROCZNICA OTWARCIA OBOZOWYCH BRAM

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl