SERWIS INFORMACYJNY     

SŁOWNIK

Jesziwa

jesziwa [hebr., posiedzenie], religijna uczelnia dla starszych chłopców. Po ukończeniu chederu, w wieku 13–14 lat, mogli kontynuować w niej naukę, studiując halachę zawartą w Talmudzie. W j. przebywali do momentu ożenku. Niektórzy z nich uzyskiwali smichę [hebr., upoważnienie], uprawniającą do wykonywania zawodu rabina. Pierwsze j. zostały założone przez faryzeuszy po upadku Drugiej Świątyni. Niektóre nowożytne j. zdobywały ogólnoeuropejską renomę, np. uczelnie założone w XVI w. przez Moszego Isserlesa w Krakowie oraz przez Szaloma Szachnę w Lublinie.
W XIX w. funkcjonowały j. chasydzkie, często przy dworach cadyków. W 2. poł. XIX w. na Litwie powstał ruch rel. musar, mający na celu odnowę sposobu nauczania w j. i podniesienie ich poziomu. Ważnym ośrodkiem ruchu stała się j. w Wołożynie (Litwa), zamknięta przez władze carskie w 1892. W okresie międzywojennym sieć j. Keter Tora [hebr., korona Tory] założył cadyk Szlomo Henoch Rabinowicz z Radomska. Jedną z większych była Metiwta [aram., Uczelnia] w Warszawie, pozostająca pod wpływem nauk cadyka z Góry Kalwarii, w której uczyło się kilkuset uczniów. Słynna j., której rektorem był rabin Israel Meir Kohen, od tytułu swojego dzieła nazywany Chofec Chaim [hebr., Pragnienie Życia], działała w Raduniu koło Wilna.

w internecie

Tekst zamieszczony obok pochodzi z książki
"Historia i kultura Żydów polskich. Słownik",
autorstwa Aliny Całej, Hanny Węgrzynek i Gabrieli Zalewskiej,
wydanej przez WSiP
W 1925 powstała nowoczesna Jesziwat Chachmej Lublin [hebr., Uczelnia Mędrców Lublina]. Z inicjatywy partii Agudas Isroel w latach kryzysu gosp. lat 30. powołano Waad Ha-jesziwot [hebr., Zarząd Jesziw] w celu zdobywania funduszy na ich działalność. A.C.
Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "Jesziwa" ?

GMINA ŻYDOWSKA NA WYBRZEŻU

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl