SERWIS INFORMACYJNY     

ZAGŁADA

Doświadczenia pseudomedyczne

Tworzenie obozów koncentracyjnych dawało medycynie III Rzeszy niespotykane do tej pory możliwości przeprowadzania doświadczeń nie na zwierzętach laboratoryjnych, lecz na ludziach - więźniach w nich osadzonych. Dogodnym argumentem było wynikające z ideologii rasistowskiej przekonanie, że Słowianie i Żydzi są "podludźmi" - istotami będącymi łącznikami między światem ludzi a zwierząt. Z chwilą stworzenia tego rozróżnienia, nic już nie stało na przeszkodzie, aby laboratoria i pracownie medyczne przenieść z ośrodków naukowych na teren obozów.

Doświadczenia, które tam przeprowadzano, miały według hitlerowców doniosłe znaczenie dla III Rzeszy i toczącej się wojny. Na podstawie istniejących dokumentów i świadectw można przeprowadzić systematykę badań przeprowadzanych na więźniach. Były to przede wszystkim doświadczenia bakteriologiczne, eugeniczne, farmakologiczne oraz związane z bezpieczeństwem żołnierzy frontowych - zatruć, ropnych zakażeń ran oraz funkcjonowania organizmów w stanie obniżonego ciśnienia i wychłodzenia.

Do osobnego działu doświadczeń przeprowadzanych na więźniach należały badania "cywilne" nad metodami leczenia nowotworów, stwardnienia rozsianego czy przeprowadzaniem niebezpiecznych dla życia pacjentów zabiegów chirurgicznych.

1.Polityka rasowa Niemiec hitlerowskich spowodowała gwałtowne zainteresowanie lekarzy genetyką pod pojęciem której rozumiano konieczność zachowania i chronienia czystej rasy aryjskiej, zwiększenia płodności niemieckich kobiet, a także likwidacji ras niższych poprzez masową sterylizację.

Do najsłynniejszych "genetyków" III Rzeszy należy bez wątpienia dr Josef Mengele, prowadzacy swoja "praktykę" w Birkenau. Dziedziny jego badań obejmują takie tematy jak (cytuję tytuły raportów pisanych przez Mengelego): Badania dotyczące patologii dziedziczenia; Białka właściwe; Kolor oczu; Bliźnięta; Higiena rasowa i Spis genetyczny. Zadaniem Mengelego było udowodnienie wyraźnych różnic między "rasą panów" a "podludźmi" na podstawie budowy ich białek i tkanek, składu krwi, czy podatności na choroby wrodzone. Najistotniejszym problemem, który miał za zadanie rozwiązać, było zwiększenie płodności kobiet niemieckich. Prowadził więc badania nad mechanizmem powstawania ciąż bliźniaczych. W tym celu, w czasie selekcji na rampie wyszukiwał i oddzielał pary bliźniąt. Po dokładnym udokumentowaniu badania, po pobraniu od nich krwi, dzieci te były skazywane na śmierć, a następnie poddawane sekcji. Istniejąca dokumentacja mówi o conajmniej 60 parach bliźniąt poddawanych eksperymentom, a następnie zamordowanych przez Mengelego. Najmniej znanym polem badań dr Mengele były próby "udoskonalania" rasy poprzez zmianę koloru tęczówek oczu na "aryjskie" czyli jasnoniebieskie. W tym celu zakraplał oczy stworzoną przez siebie miksturą, pod działaniem której miał się zmienić kolor tęczówki. Ocenia się, że w trakcie tych doświadczeń oślepił a następnie zabił kilkadziesiąt dzieci - głównie żydowskich i cygańskich.

2. Inną stroną badań eugenicznych były próby opracowania nieinwazyjnej, taniej i szybkiej metody sterylizacji kobiet i mężczyzn. Miał to być element "negatywnej polityki demograficznej" czyli likwidację "niepożądanych narodów" z jednoczesnym wykorzystaniem ich jako siły roboczej. Twórcą takiego ujęcia polityki rasowej był Carl Clauberg. W Auschwitz, gdzie zajął blok 10 na swoje badania, eksperymentował zarówno z użyciem promieni Roentgena, jak też wstrzykiwanymi substancjami wywołującymi stany zapalne i matwicę tkanek.

3. Doświadczenia bakteriologiczne przeprowadzano głównie w obozach Dachau, Ravensbruck, Auschwitz i Buchenwald. Zajmowano się tam głównie malarią, tyfusem plamistym i gruźlicą, czyli chorobami uaktywniającymi się w okresach niedostatku żywności i braku higieny - czyli również w czasie wojen. Badania nad malarią prowadził Claus Carl Schilling, któremu z rozkazu Himmlera oddano do dyspozycji wszystkich więźniów obozu. Spośród nich bez ograniczeń mógł wybierać dowolną ilość "materiału badawczego".
Do przeprowania badań, przygotowywano więźniów, infekując ich bakteriami chorobotwórczymi. Aby wywołać objawy malarii, do Dachau sprowadzono bagienne komary, będące nosicielami tej choroby. Od chwili, gdy u pierwszej grupy więźniów rozpoznano jej objawy, następnym wstrzykiwano ich zainfekowaną krew. Następnie badano zarówno skuteczność podawanych leków, jak też (po uśmierceniu pacjentów) spustoszeń wywołanych terapią w organach wewnętrznych.

Od momentu odkrycia przez R. Kocha prątków gruźlicy znano jej przyczynę, natomiast nie istniała jeszcze skuteczna kuracja chorych. Aby zbadać metody jej leczenia, w obozach Dachau i Neungamme otwarto pracownie badawcze. Podobnie jak w przypadku malarii, więźniów zarażano aktywnymi bakteriami, wprowadzając je albo bezpośrednio w głąb płuc, albo dokonując iniekcji z zawiesiny zawierającej zarazki. U zarażonych dokonywano zarówno wycinania fragmentów płuc, powiększonych węzłów chłonnych w celu zbadania zmian chorobowych tkanki. W próbach leczenia gruźlicy stosowano tak niebywałe metody jak wprowadzanie do płuc pyłu węglowego, który miał przyspieszać gojenie kawern gruźliczych.

Po gruźlicy, chorobą o bardzo wysokiej śmiertelności jest dur (tyfus) plamisty, przenoszony przez zakażone wszy. W latach wojny, gdy choroba pochłaniała życie wielu żołnierzy, zwalczanie tyfusu stało się zadaniem priorytetowym. Zajęto się więc poszukiwaniem skutecznej szczepionki. Badania nad nią prowadzono od 1942 roku w Buchenwaldzie i Auschwitz. Otrzymany w laboratorium granulat "3582" podawany więźniom wywoływał niepokojące objawy uboczne. Z zachowanego raportu wynika, że u wszystkich wystąpiły torsje, biegunka, ropowica, zapalenie spojówek, drgawki, gorączka. Po kilku dniach od podania specyfiku zmarło 55,5% więźniów. Mimo takich efektów, dalsze badania prowadzono do końca wojny. W chwili wyzwolenia Auschwitz było w nim ok. 7000 więźniów - w dużej części byli to ludzie, na których do ostatnich dni istnienia obozu przeprowadzano doświadczenia nad tyfusem.

4. Odrębnym działem badań medycyny hitlerowskiej były eksperymenty zlecane przez Wehrmacht. Do nich należały badania patofizjologiczne nad funkcjonowaniem ogranizmu w kabinie podciśnieniowej czy w skrajnym wychłodzeniu. Oba te typy eksperymentów miały na celu zwiększenie bezpieczeństwa lotników Luftwaffe i określenie najskuteczniejszych metod ratowania rozbitków. Badania te prowadzono w Dachau, a próbom poddawano więźniów, na których testowano zabiegi reanimacyjne. W większości przypadków, po dokonanych próbach więźniów mordowano, aby udokumentować zaistniałe zmiany wewnątrz organizmu.

5. Drugą strefą badań medycznych, zleconych przez wojsko, były badania nad gojeniem się zakażonych ran i otwartych złamań kości. Prowadzono je na kobietach osadzonych w Ravensbruck. Wybranym do eksperymentów więźniarkom łamano kości, wycinano części mięśni, zakażano ropowicą i zgorzelą po to, aby móc badać szybkość gojenia się ran i reakcji organizmu na podawane leki.

Ogromna większość pseudomedycznych eksperymentów przeprowadzanych w obozach i więzieniach III Rzeszy kończyła się śmiercią ludzkich "królików doświadczalnych". Ich śmierć spowodowana była zarówno reakcją na podawany specyfik, efektami ubocznymi, jak również zabijano ich w celu dokonania sekcji, stanowiącej ostatnie ogniwo badań; część z nich została zamordowana przy usuwaniu jedynych świadków zbrodniczych doświadczeń. Ale w większości wypadków zachowały się dokumentacje, z pedantyczną szczegółowością opracowywane przez lekarzy-morderców. Materiały te ocalały przede wszystkim dlatego, że sprawozdania na bieżąco odsyłano do Ministerstwa Zdrowia oraz Niemieckiego Komitetu Badań Naukowych. Dzięki temu można było w końcu lat '40 wytoczyć kolejny proces norymberski, tym razem wytoczony przeciwko lekarzom czasów III Rzeszy.
(kw)

Czy chcesz się wypowiedzieć na temat "Doświadczenia pseudomedyczne" ?
Byłe obozy hitlerowskie
 - Auschwitz
 - Bełżec
 - Gross-Rosen
 - Kulmhof
 - Majdanek
 - Sobibór
 - Stutthof
 - Treblinka
Jedwabne
 - Przemówienie Prezydenta RP
Zagłada
 - Bunty w obozach zagłady
 - Doświadczenia pseudomedyczne
 - Dzieci w gettach
 - Dzieci w obozach koncentracyjnych
 - Liczebność ofiar Holocaustu
 - Likwidacje obozów hitlerowskich
 - Obozy zagłady a obozy koncentracyjne
 - Opór cywilny w gettach
 - Opór zbrojny w gettcie warszawskim
 - Praca w obozach koncentracyjnych
 - Przybycie do obozu, kwarantanna
 - Rabunek dóbr
 - Socjotechnika Zagłady
 - Sonderkommando w KL Auschwitz
 - Szpitale w obozach koncentracyjnych

60. ROCZNICA OTWARCIA OBOZOWYCH BRAM

KALENDARIUM

ŚLADY I JUDAICA

ORGANIZACJE
    STOWARZYSZENIA
    FUNDACJE

LUDZIE, SYLWETKI,
    BIOGRAFIE

ŻYCIE ŻYDOWSKIE DZISIAJ

ZAGŁADA

KSIĄŻKI

SŁOWNIK

FORUM DYSKUSYJNE

ODNOŚNIKI

REDAKCJA

MAPA

Instytut Adama Mickiewicza, Wiejska 12a, 00-490 Warszawa
tel. (48-22) 44 76 100, fax. (48-22) 44 76 152; www.iam.pl